Spiritueel thema in Laudanum: Henk van Kalken lijkt grip op hoofdpersonage te verliezen

Ergens rondom Halloween 2018 won recensent en beginnend auteur Saskia Boree een boekenpakket van Uitgeverij Eigenzinnig. Deze keer verdiept SJM Schrijft zich daarom in Laudanum, een boek welke werd geschreven door Henk van Kalken (1945). Na zijn autobiografische debuut kreeg de auteur de smaak te pakken en schreef dit gefantaseerde verhaal, waarin veel aspecten uit het leven van de schrijver een rol spelen. Hij heeft door de jaren heen veel verschillende dingen gedaan. Na een gevarieerd arbeidsverleden, o.a. bij de koopvaardij en in de grafische branche, werkte hij als arbeidsbemiddelaar en (bijstands)maatschappelijk werker. Daarnaast was hij zelfstandig hypnotherapeut. Op dit moment schrijft hij columns en doet interviews voor een lokaal blad in Drenthe.

Laudanum (Synopsis via Hebban)
Overmand door liefdesverdriet vlucht Derk naar Spanje. Hij vindt daar twee nieuwe liefdes.
Een oude, verfomfaaide klassieke gitaar komt op wonderlijke wijze in zijn bezit. Hierop kan hij vreemd genoeg de moeilijkste stukken zonder problemen en met bezieling spelen. Maar tegelijkertijd lijkt hij de grip op zijn eigen leven te verliezen.
Er huist iets in de gitaar, talentvol, destructief en krankzinnig, dat Derk steeds meer in zijn macht krijgt.
De andere nieuwe liefde is de mooie Engelse Gwynne, die hij – toevallig? – ontmoet in een Spaanse kroeg. Als Gwynne erachter komt in welk gevaar Derk zich bevindt, doet ze er alles aan om hem te redden. Met de hulp van een voormalige ex-verslaafde prostituee, een echte Tibetaanse Lama en de beste vriend van Derk probeert ze het kwaad te stoppen.
Klassieke gitaarmuziek, spiritualiteit, liefde, vriendschap, Tibetaans boeddhisme en milde horror vormen de achtergrond waartegen dit verhaal zich afspeelt. Een verhaal dat zo beschreven wordt, dat de lezer zich af zal vragen of het hem ook zou kunnen overkomen.

Bevindingen
Hoewel Laudanum vlot begint en de lezer wel degelijk met een pakkende schrijfstijl weet te raken, verliest de lezer ter hoogte van het tweede hoofdstuk even de verhaallijn uit het oog, iets dat waarschijnlijk te maken heeft met het spirituele thema. Op dat moment weten we ook niet zo goed wat we nou eigenlijk lezen of wat er precies in dat stukje gebeurd. Het lijkt alsof de entiteit die in de gitaar huist de lezer al vroegtijdig heeft overgenomen. Pas aan het einde van dat specifieke hoofdstuk lijkt het weer duidelijk te worden en herpakt het verhaal zich weer, al blijft het op de een of andere manier toch nog wat vaag.
Het is wel snel duidelijk waar de auteur heen wil en welk pad er met dit boek bewandeld wordt. Er is sprake van veel herhaling en de schrijver schijnt de grip op zijn hoofdpersonage Derk te verliezen. Het lijkt zelfs alsof het even niet meer om hem draait. Een bewuste keuze of…? De auteur neemt te veel zijweggetjes waarin hij meer lijkt te vertellen over zijn bij personages. Wat dan wel weer mooi is, is hoe van Kalken de lezer nieuwsgierig maakt naar het Boeddhisme. Hij geeft hier genoeg prikjes voor, ware het niet dat het wederom vaag blijft. Deze vaagheid wordt op langere termijn ronduit vermoeiend en het komt over alsof hij het show and tell gebeuren nog niet genoeg onder de knie heeft. De schrijver gebruikt het show- gedeelte op de verkeerde momenten, zeg maar. Aan tell ontbreekt het in ieder geval niet.
Een verhaal dat een beetje vreemd aandoet en de lezer naar een misschien wel vreemder, doch interessant einde brengt.

Op Hebban (Saskia Boree)

“In Laudanum lijkt het alsof de auteur het show don’t tell niet goed beheerst. Show wordt op verkeerde momenten opgepakt daar waar het aan tell niet ontbreekt. Ondanks dat heeft van Kalken een pakkende schrijfstijl en is het tegelijkertijd meteen duidelijk welke insteek er in het verhaal is gebruikt. Het lijkt alsof de schrijver heel vaak de grip op zijn hoofdpersonage verliest en het door andere personages deels laat overnemen. Er rijst dan ook de vraag of dat al dan niet met opzet is gedaan, zo met het oog op het onderwerp. Het is een opmerkelijk boek en op sommige punten ronduit vaag. Wel knap is het dat de lezer door Laudanum geprikkeld wordt als het om het Boeddhisme gaat. Daarmee is het misschien niet voor iedereen weggelegd. Een boek waar je echt van moet houden waarin de auteur je naar een, ondanks dat de losse eindjes worden opgelost, nogal raar einde brengt.” – 17 januari 2019

Op Bol.com (SJMSchrijft)

“Van Kalken heeft een pakkende schrijfstijl hoewel we vrij snel de draad van het verhaal even kwijtraken. Het is daarentegen ook meteen duidelijk waar het in Laudanum over gaat en waar het heen gaat. Show don’t tell lijkt de schrijver niet helemaal onder de knie te hebben. Het show gedeelte gebruikt hij naar idee op de verkeerde momenten, daar waar het aan tell niet ontbreekt. Het ziet ernaar uit dat de auteur steeds de grip op het hoofdpersonage kwijtraakt en de bij personages de overhand laat nemen. Is dit al dan niet per ongeluk expres gebeurd, gezien het onderwerp? Het is dan ook een boek dat niet voor iedereen is weggelegd ook al is het een buitengewoon opmerkelijk verhaal die niet heel standaard is. Eentje dat de lezer naar een vreemd einde brengt.” – 17 januari 2019

Tekst: Saskia Boree

Over Saskia Boree

Journalist, (boeken) Recensent, (nieuws) Redacteur, Auteur van: Schimmen&Schaduwen, 2009-2015 (niet meer verkrijgbaar) Tijdsdreiging, Kort verhaal in de Enge Verhalenbundel 2017 Zijdelings, huidig schrijfproject Tijdreizen 2014 tot heden Onbekende titel, huidig schrijfproject Paranormaal/ Tijd 2016 tot heden
Dit bericht werd geplaatst in Freelance Recensies en getagged met , , , . Maak dit favoriet permalink.